Załącznik nr 1 do uchwały

Nr XXXII/156/2017

Rady Miejskiej w Jutrosinie

z dnia 23.11.2017r.

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI

I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH

MIASTA I GMINY JUTROSIN

NA 2018 ROK

Urząd Miasta i Gminy Jutrosin ul. Rynek 26 63-930 Jutrosin www.jutrosin.eu

SPIS TREŚCI

I Wprowadzenie ………………………………………………......str. 3

II Podstawy prawne programu……………………………………..str. 6

III Adresaci programu…………………………………………….….str. 6

IV Realizatorzy i współrealizatorzy Programu………………….…...str. 7

V Diagnoza i analiza zasobów…………………………………….….str. 7

VI Cele programu………………………………………………..…...str. 13

VII Zadania gminy dotyczące realizacji programu w 2018r………..….str. 16

VIII Zasady wynagradzania członków Gminnej Komisji

Rozwiazywania Problemów Alkoholowych………………………...str. 20

I WPROWADZENIE

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zobowiązuje gminy do corocznego uchwalania i realizowania Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Gminny Program na rok 2018 uwzględnia cele operacyjne dotyczące profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych określone w Narodowym Programie Zdrowia na lata 2016-2020.Wpisuje się także w lokalną strategię Rozwiązywania Problemów Społecznych gminy Jutrosin na lata 2014-2020, określa także strategię gminy w zakresie profilaktyki oraz minimalizowania szkód społecznych i zdrowotnych, wynikających z używania alkoholu . Sposoby realizacji zadań zawartych w Programie dostosowane są do potrzeb lokalnych i możliwości prowadzenia określonych działań w oparciu o posiadane zasoby instytucjonalne oraz osobowe.

Według dr hab. Krzysztofa Wojcieszka - Polacy pytani o to, co jest problemem społecznym wymieniają różne sprawy, ale najczęściej są to bezrobocie i… alkoholizm. Czy słusznie? Gdy przyjrzeć się bliżej, okaże się, że jest w Europie wiele krajów, w których problemy alkoholowe są wyraźnie większe, niż w Polsce. Widać jednak nasze alkoholowe kłopoty są na tyle bolesne, że mają tak wysoką rangę wśród problemów społecznych. Ta intuicja rodaków jest właściwa. Na tle światowym znajdujemy się, wraz z wieloma europejskimi narodami, w czołówce tych, którzy z powodu picia cierpią najbardziej. W Polsce w dotkliwy sposób cierpi wiele milionów ludzi z powodu nadużywania alkoholu przez dorosłych i sięgania po alkohol przez nieletnich. To dlatego dr Krzysztof Wojcieszek uważa, że Narodowy Program Trzeźwości jest niezbędny. Zarys takiego programu przedstawił podczas Narodowego Kongresu Trzeźwości , który odbył się we wrześniu 2017r.

Według K. Wojcieszka:

„• Pijemy zbyt dużo i zbyt intensywnie, co powoduje proporcjonalnie wiele kłopotów w stosunku do ilości wypijanego alkoholu (przypadki uzależnienia – nie mniej niż 600 tysięcy ciężko uzależnionych, 3 razy tyle lżej uzależnionych wg klasyfikacji DSM V, zgony, wypadki, choroby, przestępstwa, rozpad małżeństw i rodzin, niezdolność wielu młodych ludzi do zawarcia małżeństwa i wychowania dzieci z powodu nadużywania alkoholu). Dotkliwe są też powikłania chorobowe oraz ogromne koszty ich leczenia.

• Doznajemy ogromnych strat w zakresie życia rodzinnego (np. w 70% przemocy domowej), występuje „dziedziczenie problemów”. Dramat ten dotyczy kilku milionów chronicznie cierpiących ludzi.

• Gustujemy w mocnych trunkach, co wskazuje na zastosowanie alkoholu jako narkotyku. Lubimy upijać się, co toleruje nasza obyczajowość. Kilkanaście procent dorosłej populacji to alkoholowi rekordziści.

• W wielu środowiskach funkcjonuje towarzyski przymus picia, swoisty „terror alkoholowy”, a ogólnie picie uważa się za normę społeczną („alkohol jest dla ludzi”).

• Część naszych elit społecznych nie należy do najtrzeźwiejszych, co utrudnia realizację wszelkich projektów społecznych.

• Młodzież zbyt wcześnie (12-13 lat) przechodzi inicjację alkoholową (o jakieś 8 lat za wcześnie wg kryteriów USA!).

• Stosunkowo niski jest poziom wiedzy na temat skutków działania alkoholu, pijemy niekompetentnie.

• Niezwykle silny ekonomicznie i politycznie jest biznes alkoholowy, wspomagany przez media i część polityków (mimo że picie powoduje więcej strat ekonomicznych, niż daje zysków!!!).

• Nadmierna jest dostępność alkoholu – wielka liczba punktów dystrybucji i przystępna cena. Reklama i marketing alkoholu są wszechobecne, łatwo osiągają swe cele.

• Nie jesteśmy świadomi naszych dużych możliwości w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i nie zawsze wiemy, co robić w konkretnej sytuacji, nawet jeśli odpowiednie zasoby istnieją tuż obok.

• Zaniedbujemy konieczne działania zapobiegawcze lub sprowadzamy je do fikcyjnej niby działalności, na którą wydajemy sporo pieniędzy. Znaczna część stosowanych obecnie programów profilaktycznych jest nieskutecznych.

• Straty ekonomiczne z tytułu picia alkoholu są bardzo znaczące na tle całości budżetu.”

Przedstawiony opis problemów pomógł sformułować zasadnicze cele pożądanych zmian. Każdy z opisanych celów ma duże znaczenie i dlatego powinny być ujmowane jako pewna całość.

Według tego projektu główne cele Narodowego Programu Trzeźwości to:

1. Rozpowszechnienie niezbędnej wiedzy na temat szczegółów działania alkoholu i społecznych uwarunkowań jego używania w całym społeczeństwie, zwłaszcza wśród konsumentów napojów alkoholowych, w określonych grupach zawodowych i wśród decydentów.

2. Zbudowanie zgody narodowej wokół koniecznych rozwiązań problemów alkoholowych i nadanie najwyższych priorytetów tej zmianie, konsekwentnie realizowanej.

3. Realna abstynencja młodzieży do 21 roku życia, osiągnięta przy aktywnym udziale odpowiednich grup dorosłych (rodzice, nauczyciele, urzędnicy).

4. Faktyczne zapewnienie wszystkim osobom dotkniętym problemami alkoholowymi pomocy adekwatnej do ich potrzeb i stanu wiedzy naukowej w zakresie skuteczności pomagania.

5. Wykluczenie picia z wielu szczególnie wrażliwych sytuacji życiowych i zawodowych.

6. Zmiana miejsca używania alkoholu w świadomości Polaków, zmiana ogólnej normy „pije się”– rezygnacja z dominacji „narkotycznego” używania alkoholu w kulturze życia codziennego.

7. Zmiana sposobu używania napojów alkoholowych, tak, aby nigdy alkohol nie był używany w charakterze silnego narkotyku (używanie bez nadużywania i upojenia, rozsądniejsze wzory używania).

8. Oparcie ekonomii narodowej na innych zasobach i działaniach, niż ewentualne dochody z obrotu napojami alkoholowymi.

9. Faktyczne wsparcie społeczne osób i instytucji pracujących na rzecz trzeźwości.

Projekt programu opisuje także zasoby jakimi dysponuje państwo polskie w zmaganiu się z problemami alkoholowymi. Do największych atutów dr. K. Wojcieszek zalicza:

• system prawny uznawany za jeden z najlepszych na świecie, Zdefiniowane obowiązki samorządu i rządu, nadzieja na oddolne działania zawarta w ustawie;

• Posiadanie specjalistów z zakresu terapii uzależnień i profilaktyki z wysokimi kompetencjami i tzw. polski model rozwiązywania problemów alkoholowych (Europejskie Towarzystwo Badań nad Profilaktyką zostało założone w Polsce!);

• Znaczne zasoby finansowe przeznaczane ustawowo na rozwiązywanie problemów alkoholowych;

•sieć instytucji samorządowych, rządowych, jak i pozarządowych;

• zasób doświadczeń i programów z ostatnich lat, spory zasięg programów profilaktycznych, kilka wieloletnich, interdyscyplinarnych Narodowych Programów Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, przygotowanych przez grona eksperckie;

• sieć grup samopomocowych, w porównaniu do innych krajów (kilka tysięcy grup AA i kilkaset Al-Anon, stowarzyszenia abstynenckie);

• aktywność i tradycja Kościoła, istnieją ruchy abstynenckie (np. Krucjata Wyzwolenia Człowieka i Ruch Światło Życie („oaza”), Dziecięca Krucjata Niepokalanej, katolickie bractwa trzeźwościowe, harcerstwo), a także nadal niezły jest stan życia duchowego Polaków (zarówno religijnego, jak i rodzinnego);

• Polskę charakteryzuje przewaga liczebna dorosłych abstynentów nad pijącymi problemowo, a w każdym razie znaczna przewaga umiarkowanie pijących;

• dużo dobrej literatury fachowej, popularnej i naukowej.

Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2018r. dla gminy Jutrosin określa lokalną strategię w zakresie profilaktyki i minimalizacji szkód zdrowotnych i ekonomicznych wynikających z nadużywania alkoholu i innych zachowań społecznie nieakceptowalnych. Jego realizacja powinna przyczynić się do poprawy zdrowia fizycznego i psychicznego mieszkańców gminy, właściwego wychowywania młodego pokolenia, a także zapewnienia ładu i zwiększenia poczucia bezpieczeństwa społeczności lokalnej.

II PODSTAWY PRAWNE PROGRAMU

- ustawa z dnia 26 października 1982r.o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U.z 2016r. Poz. 487)

- ustawa z dnia 11 września 2015r.o zdrowiu publicznym ( Dz.U.z 2015 r. poz.1916)

- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2016r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020

- rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2016r. w sprawie rocznej informacji o zrealizowanych lub podjętych zadaniach z zakresu zdrowia publicznego

- rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień

- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r. poz. 224 z późn. zm.).

- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2015 r., poz.1390).

III ADRESACI PROGRAMU

- dzieci i młodzież (w tym z rodzin dysfunkcyjnych),

- rodzice,

- osoby o zachowaniach ryzykownych ,

- kadra pedagogiczna szkół i przedszkoli,

- pracownicy socjalni, psycholodzy, terapeuci, policjanci, pracownicy służby zdrowia

- organizacje pozarządowe działające na rzecz rozwiązywania problemów uzależnień i przemocy w rodzinie,

- sprzedawcy napojów alkoholowych, pozostała społeczność lokalna.

IV REALIZATORZY IWSPÓŁREALIZATORZY PROGRAMU

1.	Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Jutrosinie

2.	Punkt konsultacyjny

3.	Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Jutrosinie

4.	Placówki oświatowe z terenu gminy Jutrosin

5. Zespół interdyscyplinarny ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie w Jutrosinie

6. Komenda Powiatowa Policji w Rawiczu

7. Gminne Centrum Kultury i Rekreacji w Jutrosinie

V DIAGNOZA I ANALIZA ZASOBÓW

Konkretne działania profilaktyczne wymagają wiedzy o rozmiarach i charakterze zjawiska. Podstawą do nakreślenia kierunków działań w niniejszym Programie powinny być wyniki badań przeprowadzone wśród populacji naszej gminy. Z uwagi na ich brak, z dużym prawdopodobieństwem zakładać można, że prawidłowości zaobserwowane w otoczeniu makrospołecznym, w zakresie uzależnień, właściwe będą także w naszej gminie, stąd też znajdują one miejsce w Programie.

Posługując się wskaźnikami europejskimi oraz wynikami polskich badań społecznych przeprowadzonymi przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych liczbę osób uzależnionych szacuje się na około 2% populacji ogółu ludności.

W tabeli przedstawiono dane szacunkowe na temat populacji osób, u których występują różne kategorie problemów alkoholowych w odniesieniu do naszej Gminy.

Tabela Nr 1

Grupa osób	Polska	Gmina Jutrosin 7253 osób
Liczba osób uzależnionych od alkoholu	ok.2% populacji	ok.770 tys	Około 145 osób
Dorośli żyjący w otoczeniu alkoholika (współmałżonkowie rodzice)	ok.4 % populacji	ok.1,540 mln	Około 290 osób
Dzieci wychowujące się w rodzinach alkoholików	ok.4% populacji	ok.1,540mln	Około 290 osób
Osoby pijące szkodliwie	5-7 % populacji	ok.1,9 mln.-do 2,5 mln	Około 362 do 507 osób

Skala zjawiska uzależnienia od alkoholu na terenie gminy jest jednak trudna do precyzyjnego określenia, a poziom spożycia alkoholu, jak i rozpowszechnienie szkodliwych następstw picia, są różne w zależności od środowiska.

Według danych PARPA w 2015 roku spożycie 100-proc. alkoholu w przeliczeniu na jednego mieszkańca Polski wyniosło 9,41 litra i oscyluje na poziomie roku poprzedniego. W strukturze spożywanych napojów alkoholowych największy jest udział piwa, który w dalszym ciągu wzrasta, w dalszej kolejności wyroby spirytusowe, w tym wódka, a na ostatnim miejscu wśród preferencji konsumentów znajduje się wino i miody pitne. Biorąc pod uwagę powyższe zmiany w strukturze picia i zwiększanie się dostępności ekonomicznej napojów alkoholowych (piwa, w szczególności), należałoby rozważyć takie zmiany w lokalnym prawie, aby fizycznie zmniejszać dostępność alkoholu, zwłaszcza piwa i zwłaszcza wobec nieletnich, a przy doborze narzędzi do prowadzenia działań profilaktycznych, kierować się także edukacją pod kątem długofalowych zmian i negatywnych skutków picia nawet niskoprocentowego alkoholu.

O strukturze picia i względnie łatwym dostępie do alkoholu mówią także najnowsze badania „ESPAD”2 z 2015 roku, mówiących o ogólnych trendach zachowań w oparciu o analizę tego i wcześniejszych edycji badania wśród nastolatków w wieku 15-18 lat, młodzież w większości zalicza się do konsumentów piwa - rzadziej sięga po napoje mocne i wino. I o ile widać wyraźną tendencję spadkową, to w dalszym ciągu prawie połowa nastolatków (48%) deklaruje, iż zdobycie piwa jest „bardzo łatwe”. Napoje alkoholowe są najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną wśród młodzieży szkolnej, podobnie jak ma to miejsce w dorosłej części społeczeństwa. Próby picia ma za sobą 83,8% gimnazjalistów z klas trzecich i 95,8% uczniów drugich klas szkół ponadgimnazjalnych (tabela 2). W czasie ostatnich 12 miesięcy przed badaniem piło jakiekolwiek napoje alkoholowe 71,7% młodszych uczniów i 92,7% uczniów starszych. Warto zauważyć, że odsetki konsumentów alkoholu, definiowanych jako osoby, które piły jakikolwiek napój alkoholowy w czasie ostatnich 12 miesięcy przed badaniem, w przypadku uczniów młodszych jeszcze w 2003 r. nie odbiegały znacznie od odsetków konsumentów stwierdzanych w badaniach na populacji osób dorosłych. Obecnie są one wyraźnie niższe. Na tym tle nie dziwi wysoki odsetek konsumentów w klasach starszych - większość uczniów z tych klas w momencie badania była już pełnoletnia lub zbliżała się do wieku dorosłości. Nadal wysoki odsetek konsumentów alkoholu wśród uczniów klas trzecich gimnazjów - głównie piętnasto-szesnastolatków powinien budzić niepokój spoglądając na rzecz, czy to z perspektywy zdrowia publicznego, czy norm prawnych. Porównanie wyników odnoszących się do konsumpcji napojów alkoholowych w czasie ostatnich 12 miesięcy uzyskanych w 2015 r. z wynikami z wcześniejszych badań wskazują na odmienne tendencje w obu badanych kohortach. Wśród gimnazjalistów po wzroście w latach 1995-2003 zaznacza się trend spadkowy z wyraźnym nasileniem w 2015 r. W starszej kohorcie wskaźnik wzrósł tylko w 1999 r. i od tego czasu mamy do czynienia ze stabilizacją. Powyższe dane odzwierciedla tabela:

TABELA NR 2 picie napojów alkoholowych wśród młodzieży

Źródło: RAPORT Z OGÓLNOPOLSKICH BADAŃ ANKIETOWYCH ZREALIZOWANYCH W 2015 R. Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Instytut Psychiatrii I Neurologii Janusz Sierosławski

TABELA NR 3. Picie poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w czasie ostatnich 30 dni przed badaniem

Źródło: RAPORT Z OGÓLNOPOLSKICH BADAŃ ANKIETOWYCH ZREALIZOWANYCH W 2015 R. Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Instytut Psychiatrii I Neurologii Janusz Sierosławski

Powyższe dane przedstawione w tabeli nr 2 wskazują na to, że wódkę pił, co najmniej raz w ciągu ostatnich trzydziestu dni, co trzeci badany gimnazjalista (33,1%) i znacznie więcej niż co drugi uczeń szkoły wyższego poziomu (65,2%). Picie piwa zdarzyło się w tym czasie większości badanych, ponad połowie gimnazjalistów (51,3%) i ponad trzem czwartych uczniów starszy (78,9%). Wino piła ponad jedna piąta młodszej młodzieży (21,1%) objętej badaniem i ponad jedna trzecia uczniów ze starszej grupy (37,7%).

Wyniki badania z 2015 r. na tle wyników poprzednich edycji ESPAD skłaniają do sformułowania kilku wniosków i rekomendacji. Polska młodzież wedle wyników badania zrealizowanego w 2015 r. jest nadal silnie zagrożona przez legalne substancje psychoaktywne .Mimo tendencji spadkowej wskaźników picia alkoholu przez gimnazjalistów, rozpowszechnienie picia w tej grupie nadal jest wysokie. Ważnym czynnikiem chroniącym młodzież przed piciem napojów alkoholowych są prawidłowe postawy rodzicielskie, a w szczególności brak przyzwolenie na picie napojów alkoholowych, przynajmniej do czasu osiągnięcia pełnoletności. Tylko niewiele ponad połowa gimnazjalistów i trochę ponad jedna czwarta uczniów szkół ponadgimnazjalnych spotyka się z takim bezwzględnym zakazem ze strony swoich rodziców. Wyniki badania wskazują zatem na potrzebę edukacji rodziców w tym zakresie. Istotnym czynnikiem sprzyjającym używaniu substancji psychoaktywnych są oczekiwania wobec tych substancji. Młodzież spodziewa się raczej konsekwencji pozytywnych picia alkoholu niż skutków negatywnych. Takie wzory antycypacji stanowią istotny czynnik ryzyka używania substancji stanowiąc wyzwanie dla działań profilaktycznych. Programy edukacyjne skierowane na zmianę tych oczekiwań mogą przyczynić się do zmniejszenia rozpowszechnienia używania substancji psychoaktywnych przez młodzież.

W gminie Jutrosin ustalony limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu ( z wyjątkiem piwa ) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży wynosi -30 punktów, a limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży wynosi- 10punktów .

Tabela Nr 4. Ilość punktów sprzedaży alkoholu na przestrzeni ostatnich lat przedstawia poniższa tabela:

Rok 2012	Rok 2013	Rok 2014	Rok 2015	Rok 2016
Ilość punktów sprzedaży napojów alkoholowych( o zawartości alkoholu powyżej 18 % ) -sklepy	18	22	20	21	23
Ilość punktów sprzedaży napojów alkoholowych( o zawartości alkoholu powyżej 18 % ) - lokale gastronomiczne	5	5	3	3	3

Źródło: UMiG Jutrosin

Natomiast wartość sprzedaży napojów alkoholowych według złożonych przez przedsiębiorców oświadczeń o wartości sprzedaży przedstawiała się następująco w poszczególnych latach.

Tabela Nr 5 Wartość sprzedaży alkoholu na terenie gminy Jutrosin

Wartość sprzedaży alkoholu wg. oświadczeń przedsiębiorców	2012	2013	2014	Rok 2015	2016
-piwo	1 594 667	1 615 773	1 649 648	1 783 550	1 833 429
- wino	198 068	159 948	160 439	141 168	184 014
-wódka	1 333 102	1 558 181	1 552 743	1 565 584	1 811 501
Razem:	3 125 837	3 333902	3 362 830	3 490302	3 828 944

Źródło: UMiG Jutrosin

Przyjmując , że na koniec roku 2016r. w gminie Jutrosin zamieszkiwało 7253 osób , na jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży o zawartości alkoholu powyżej 18% przypada około 315 mieszkańców, natomiast na jeden punkt gastronomii przypadają około 2417 osoby. Szkody zdrowotne związane z nadużywaniem alkoholu oraz zaburzenia życia rodzinnego związane z alkoholem, w tym zjawisko przemocy domowej widoczne są także na podstawie danych uzyskanych z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jutrosinie, Rewiru Dzielnicowych, Punktu Konsultacyjnego oraz Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Jutrosinie.

Z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jutrosinie uzyskano następujące dane: do 30.09.2017r. objęto pomocą – ogółem 133 rodzin w tym 8 ze zdiagnozowanym problemem alkoholowym. Rodzinom tym udzielono pomocy w postaci zasiłków okresowych, celowych, pomocy w naturze oraz w ramach rządowego programu „Pomoc państwa w zakresie dożywiania”.

Wskaźnikiem pozwalającym na ocenę skali zjawiska przemocy w rodzinie jest liczba uruchomionych procedur Niebieska Karta na terenie miasta Jutrosin. Dane zawiera poniższa tabela.

Tabela 6. Zestawienie Niebieskich Kart sporządzonych w latach 2012 - 2017

Instytucja zakładająca NK	Liczba NK przekazanych do Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego w Jutrosinie
2012 rok	2013 rok	2014 rok	2015 rok	2016 rok	do 30 IX 2017
Policja	8	13	6	3	7	10
Pomoc społeczna	1	1	0	0	0	1
Oświata	0	0	0	0	0	0
Służba zdrowia	0	0	0	0	0	0
GKRPA	0	0	0	0	0	0

Rewir dzielnicowych w Jutrosinie zanotował następujące zdarzenia do 31.10.2017r.:

- interwencje domowe z udziałem nietrzeźwych – 9 w tym zatrzymani do wytrzeźwienia - 4

- 18 nietrzeźwych kierowców w tym 12 popełniających przestępstwo oraz 6 popełniających wykroczenia

- 17 przypadków picia alkoholu w miejscach niedozwolonych.

- 2 przypadki nieobyczajnego wybryku w miejscu publicznym spowodowane nadużyciem alkoholu.

Z dokumentów Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wynika, że do 30.09.2017 r. Komisja przeprowadziła z 9 osobami rozmowy motywujące do podjęcia leczenia. W 4 przypadkach wystąpiono do sądu o wydanie postanowienia o obowiązku leczenia, a w 4 przypadkach osoby dobrowolnie podjęły terapię i jest ona monitorowana. W jednym przypadku sprawę zawieszono.

W gminie Jutrosin do szkół podstawowych, gimnazjum i ponadpodstawowych uczęszcza 1018 uczniów.

W szkołach podstawowych uczy się 769 dzieci:

•	SP Jutrosin - 410

•	SP Dubin - 123

•	SP Szkaradowo - 236

W jedynej szkole ponadgimnazjalnej jest 249 uczniów w tym w liceum ogólnokształcącym 98 i w Zasadniczej Szkole Zawodowej 151 uczniów.

Na terenie gminy działalność prowadzą trzy przedszkola samorządowe do których łącznie uczęszcza 323 dzieci:

•	w Jutrosinie - 160 dzieci

•	w Dubinie - 68 dzieci

•	w Szkaradowie - 95 dzieci.

Wszystkie placówki oświatowe działające na terenie Gminy Jutrosin realizują zadania prewencyjne, dotyczące zapobiegania problemom społecznym, w oparciu o szkolne programy profilaktyki, zgodnie z wymogami ustawy o systemie oświaty. Niniejszy program zapewnia ciągłość już podjętych działań i inicjatyw na rzecz profilaktyki oraz daje gwarancję spójnych i skoordynowanych działań na szczeblu gminnym, które są również elementem polityki realizowanej na poziomie ogólnokrajowym.

VI CELE PROGRAMU

Celem strategicznym Narodowego Programu Zdrowia jest wydłużenie życia w zdrowiu,

poprawa zdrowia i związanej z nim jakości życia ludności oraz zmniejszenie nierówności

społecznej w zdrowiu.

Narodowy Program Zdrowia wskazuje konkretne zadania dla samorządów do realizacji celów jakim jest cel operacyjny 2 tj: Profilaktyka i rozwiązywanie problemów związanych z używaniem substancji psychoaktywnych, uzależnieniami behawioralnymi i innymi zachowaniami ryzykownymi.

Cele i zadania określone w Gminnym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów

Alkoholowych na 2018r. są spójne z Narodowym Programem Zdrowia i będą realizowane z uwzględnieniem konieczności zapewnienia dostępności, zgodnie z koncepcją projektowania

uniwersalnego, określoną w art. 2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2012r. Poz.1169) oraz potrzebami osób z rożnymi niepełnosprawnościami.

Krajowy program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych wskazuje zadania do realizacji przez jednostki samorządu terytorialnego.

Są to:

3.1. Promocja zdrowia.

3.1.1. Edukacja zdrowotna:

1/ prowadzenie działań informacyjno - edukacyjnych, w tym kampanii edukacyjnych, dotyczących ryzyka szkód wynikających ze spożywania alkoholu dla konsumentów i ich otoczenia

2/ prowadzenie działań edukacyjnych dla dorosłych w zakresie szkód wynikających z picia alkoholu przez dzieci i młodzież,

3/ upowszechnianie informacji dotyczących zjawiska przemocy w rodzinie i możliwości przeciwdziałania przemocy w rodzinach, w szczególności z problemem alkoholowym,

3.1.2.Szkolenie kadr:

1/ podnoszenie kompetencji przedstawicieli instytucji działających w zakresie profilaktyki

i rozwiązywania problemów alkoholowych, w tym w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie,

2/ podnoszenie kompetencji osób pracujących z dziećmi i młodzieżą w zakresie skutecznych oddziaływań profilaktycznych oraz udzielających pomocy dzieciom z rodzin z problemem alkoholowym.

3.1.3. Zadania regulacyjne i zapewnianie skutecznego egzekwowania przepisów, w tym:

1/ zmniejszenie dostępności fizycznej i ekonomicznej alkoholu,

2/ zapewnienie skutecznego przestrzegania prawa w zakresie produkcji, dystrybucji, reklamy, promocji oraz spożywania napojów alkoholowych

3.2. Profilaktyka

3.2.1. Profilaktyka uniwersalna:

1/ upowszechnianie oraz wdrażanie uniwersalnych programów profilaktycznych rekomendowanych w ramach Systemu rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego w tym programów profilaktyki uniwersalnej,

2/ upowszechnianie oraz wdrażanie programów rozwijających kompetencje wychowawcze

rodziców i wychowawców sprzyjające kształtowaniu postaw i zachowań prozdrowotnych dzieci i młodzieży.

3.2.2.Profilaktyka selektywna:

1/ upowszechnianie oraz wdrażanie programów profilaktycznych rekomendowanych w ramach Systemu rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego z obszaru profilaktyki selektywnej adresowanych do dzieci, młodzieży, rodziców i wychowawców,

2/ poszerzanie i podnoszenie jakości oferty pomocy psychologicznej, socjoterapeutycznej i opiekuńczej dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym.

3.2.3.Profilaktyka wskazująca:

1/ upowszechnianie oraz wdrażanie programów profilaktycznych rekomendowanych w ramach Systemu rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego z obszaru profilaktyki wskazującej,

2/ udzielanie specjalistycznej pomocy i wsparcia rodzicom, których dzieci upijają się

3.3. Redukcja szkód, rehabilitacja (readaptacja, reintegracja) zdrowotna, społeczna i zawodowa:

1/ zwiększenie dostępności i podnoszenie jakości specjalistycznych świadczeń w zakresie

leczenia uzależnienia od alkoholu,

2/ poszerzanie oferty leczenia uzależnienia od alkoholu o programy ograniczania picia alkoholu,

3/ zwiększanie oferty działań zmierzających do aktywizacji zawodowej i społecznej osób

uzależnionych od alkoholu lub zwiększanie dostępności do istniejących form wsparcia,

4/ wspieranie działalności środowisk abstynenckich,

5/ zwiększanie dostępności i podniesienie jakości pomocy dla członków rodzin z problemem alkoholowym,

6/ zwiększanie dostępności i podniesienie jakości pomocy dla osób doznających przemocy

w rodzinie, w szczególności z problemem alkoholowym,

7/ podejmowanie działań interwencyjnych i edukacyjnych adresowanych do osób stosujących przemoc w rodzinie.

VII ZADANIA GMINY DOTYCZĄCE REALIZACJI PROGRAMU W 2018 R.

Zadanie	Finansowanie
1. Zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej dla osób uzależnionych od alkoholu oraz osób doznających przemocy w rodzinie, w szczególności z problemem alkoholowym: a) Prowadzenie Punktu Konsultacyjnego dla osób uzależnionych i ich rodzin oraz dotkniętych przemocą w rodzinie. (3.3.6.)* Do zadań należy: - nawiązywanie pierwszego kontaktu z osobami i rodzinami z problemem uzależnień oraz przemocy domowej, - wstępne motywowanie do podjęcia terapii, - doradztwo i konsultacje specjalistów w sprawie uzależnień i przemocy w rodzinie, - informowanie o możliwości podjęcia leczenia osób uzależnionych, - udostępnianie materiałów o charakterze informacyjno-edukacyjnym, b)Współpraca z biegłymi sądowymi psychologiem i psychiatrą w zakresie kierowania osób uzależnionych na badania w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia i ustalenia sposobu leczenia - przygotowanie dokumentacji do sądu - współpraca z kuratorami sądowymi wykonującymi nadzór nad osobami poddanymi leczeniu odwykowemu na podstawie orzeczenia sądu. Zakres finansowania obejmuje m.in.: - koszty opinii biegłych, - opłaty sądowe związane ze składaniem wniosku o wszczęcie procedury zobowiązania do leczenia.	13 000,00
2. Udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą w rodzinie. a) Prowadzenie Punktu Konsultacyjnego dla osób uzależnionych i ich rodzin oraz dotkniętych przemocą w rodzinie. (3.3.6.)* b) Udzielanie pomocy prawnej dla rodzin z problem alkoholowym. (3.3.6)* c) Działalność Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (3.1.2.)* - przeprowadzanie z osobą zgłoszoną do Komisji rozmów motywujących do podjęcia leczenia, - podejmowanie czynności zmierzających do orzeczenia o zastosowaniu wobec osoby uzależnionej od alkoholu obowiązku poddania się specjalistycznemu leczeniu w warunkach stacjonarnych lub niestacjonarnych (wnioski do sądu) - udział w pracach Zespołu Interdyscyplinarnego, - wydawanie opinii o zgodności lokalizacji punktów sprzedaży napojów alkoholowych z uchwałą Rady Miasta i Gminy w Jutrosinie w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie gminy Jutrosin, - kontrola punktów sprzedaży napojów alkoholowych pod kątem przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, - opracowanie gminnego programu profilaktyki i rozwiazywania problemów alkoholowych oraz nadzór nad jego realizacją - podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 13’ i 15 ustawy . d) Budowanie lokalnej koalicji osób, służb, instytucji i organizacji w sprawie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Współdziałanie w ramach Zespołu Interdyscyplinarnego.	9 860,00
3. Prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej, w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych w szczególności dla dzieci i młodzieży w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowych. a) Podnoszenie kompetencji poprzez szkolenia przedstawicieli instytucji działających w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów wynikających z używania alkoholu, w tym w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie zgodnie założeniami Narodowego Programu Zdrowia w tym nauczycieli, GKRPA, ZI, MGOPS. (3.1.2)* b) Prowadzenie działań edukacyjnych dla dorosłych w zakresie szkód wynikających z picia alkoholu przez dzieci i młodzież (ulotki edukacyjne, szkolenie sprzedawców napojów alkoholowych). (3.1.1.)* c) Upowszechnianie informacji dotyczącej zjawiska przemocy w rodzinie i możliwości przeciwdziałania przemocy w rodzinie szczególności z problemem alkoholowym (rozpowszechnianie materiałów edukacyjnych dla mieszkańców gminy na temat dostępności oferty pomocy (np. ulotki , strona internetowa gminy, lokalna gazetka itp.) ( 3.1.1.*) d) Zakup i upowszechnianie materiałów informacyjno – edukacyjnych dotyczących ryzyka szkód wynikających ze spożywania alkoholu oraz dotyczących zjawiska przemocy w rodzinie, w szczególności z problemem alkoholowym zgodnie z założeniami Narodowego Programu Zdrowia.(3.1.1)* e)Prowadzenie popołudniowych zajęć opiekuńczo-wychowawczych dla dzieci. Zakres finansowania obejmuje: opłacenie opiekunów zajęć,zakup materiałów do zajęć (materiały biurowe, sprzęt sportowy),dofinansowanie działalności rekreacyjnej i kulturalnej oraz sportowej (m.in. basen, kino), dożywianie dzieci. f) Wspomaganie działalności profilaktycznej poprzez dofinansowanie działań z zakresu pozalekcyjnych zajęć sportowych i kół zainteresowań dla dzieci i młodzieży. Zakres finansowania obejmuje: - opłacenie opiekunów zajęć - zakup sprzętu sportowego potrzebnego do prowadzenia zajęć g) Realizowanie w szkołach podstawowych i ponadgimnazjalnych programów profilaktycznych wpisujących się w szkolne programy profilaktyki zgodnie z założeniami Narodowego Programu Zdrowia (3.2.1)* Zakres finansowania obejmuje: szkolenie realizatorów oraz zakup literatury i innych materiałów edukacyjnych. h) Dofinansowanie wypoczynku letniego (kolonii, obozów, półkolonii) dla dzieci i młodzieży z terenu miasta i gminy. i) Wspieranie merytoryczne i finansowe konkursów wiedzy o uzależnieniach, zawodów i turniejów sportowych promujących zdrowy styl życia, festynów rodzinnych, wspieranie i dofinansowywanie imprez promujących wzorce godne naśladowania i zdrowy styl życia. j)Wspieranie i dofinansowanie działań podejmowanych przez ośrodek kultury, kluby sportowe i inne podmioty w zakresie organizacji imprez dla dzieci i młodzieży oraz dorosłych, które mają wyraźny cel profilaktyczny, promujący zdrowy, trzeźwy styl życia. Współdziałanie ze wszystkimi organizacjami i instytucjami działającymi na rzecz promocji trzeźwości obyczajów. k)Dofinansowanie zakupu nowych elementów placów zabaw	73 140,00
4. Wspomaganie działalności instytucji i stowarzyszeń służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych. Wspieranie instytucji, stowarzyszeń i organizacji pozarządowych zajmujących się statutowo rozwiązywaniem problemów alkoholowych. Współpraca z instytucjami i podmiotami pozarządowymi, organizacjami sportowymi, kulturalno-oświatowymi i innymi w zakresie realizacji zajęć profilaktyczno-edukacyjnych dla dzieci, młodzieży i ich rodzin.
RAZEM:	96 000,00

* nr celu operacyjnego NPZ

VIII ZASADY WYNAGRADZANIA CZŁONKÓW GMINNEJ KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH

1. Za udział i pracę w posiedzeniu Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych członkowie otrzymują wynagrodzenie w wysokości stanowiącej czterokrotność diety przysługującej z tytułu podróży służbowej po obszarze kraju.

2. Za udział i pracę w posiedzeniu Przewodniczący Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych otrzymuje wynagrodzenie w wysokości dziesięciokrotności diety przysługującej z tytułu podróży służbowej po obszarze kraju.

3. Wypłata wynagrodzenia następuje na podstawie listy obecności sporządzonej na posiedzeniu Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych .

4. Członkowie Komisji otrzymują za wyjazdy na szkolenia poza teren gminy zwrot kosztów podróży na zasadach określonych w przepisach dotyczących pracowników urzędu.